کَثرَهُ الذُنوبِ مَفسَدَهٌ لُلقَلب                        گناهان زیاد قلب انسان را فاسد می کند .

و نیز در جایی دیگر از رسول خدا نقل شده است که:هنگامی که بنده گناه کند نقطه ی سیاهی در قلب او پیدا میشود اگر توبه کند و از گناه دست بر دارد و استغفار نماید قلب او صیقل می یابد و اگر باز هم به گناه بر گردد سیاهی افزون میشود تا تمام قلبش را فرا می گیرد.

 این همان زنگاریست که در این آیه به آن اشاره شده است.

از نظر اصول روانشناسی نیز این معنا ثابت شده است که اعمال انسان همواره بازتابی در روح او دارد و تدریجا روح را به شکل خود در می اورد حتی در تفکر و روح و اندیشه اش موثر است . این نکته نیز قابل توجه است که انسان با ادامه گناه لحظه به لحظه در تاریکی بیشتری فرو میرود به جایی میرسد که گناهانش در نظرش حسنات جلوه میکند و گاه به گناهانش افتخار می نماید در این مرحله راه های بازگشت به روی او بسته میشود و تمام پل ها پشت سرش ویران میگردد و این خطرناکترین حالتی است که ممکن است برای یک انسان پیش بیاید .

(نتیجه روحیش این است که به جایی میرسد که واقعا احساس تنهایی میکند.) آنها به راستی محجوب از پروردگار می شوند در حالی که نیکان و پاکان به جوار قرب او راه می یابند آن ها دائما حاضرند و این بیصبران تاریک دل دورند .

امیر مومنان حضرت علی (ع) در دعای معروف کمیل عرض میکنند: پروردگار من گیرم که بر عذاب دردناک تو صبر کنم چگونه میتوان بر فراق و دوریت صبر کرد.

ادامه دارد.............                     التماس دعا

منهاج

کَلا اِنَهُم عَن رَبِهِم یَومَئِذٍ لَمَحجوبونَ               همان طور لقای پروردگار و حضور بارگاه قرب او برای ابرار و نیکان بالاترین موهبت و لذت بخش ترین موهبت است .

کلا معمولا برای نفی سخن می آید ولی در این جا مفسران احتمالات متعددی در باره ی آن دارند

۱-تاکیدی است بر کلا که آیه قبل آمده یعنی چنین نیست که آن ها روز قیامت را افسانه و اسطوره بیان می کنند .

۲- یا این که چنین نیست که زنگاری که بر قلب آن ها بر اثر گناه نشسته پاک شود آن ها هم در این جهان از مشاهده جمال حق محرومند و هم در جهان دیگر .

۳-یا این که آن ها همان گونه که در آیات دیگر قرآن آمده است مدعی بودند که اگر بر فرض قیامتی هم در کار باشد در آن جا مشمول انواع نعمت های خدا خواهند بود کلا نه چنین است که آن ها می پندارند در قیامت در شدید ترین عذاب ها و سخت ترین شکنجه ها هستند .

ثُمَ اِنَهُم لَصالوا الجَحیم             آری آخرت بازتاب و تجسم عظیمی از اعمال انسان در این دنیاست (سوره کهف آیه ۳۶ می فرماید:اگر بمیرم گمان نمی کنم قیامتی بر پا باشد .و اگر برگردم نزد پروردگارم هر آینه جایگاه خوبی خواهم داشت )سپس آن ها قطعا وارد آتش دوزخ می شوند و ملازم آن هستند این ورود در آتش نتیجه محجوب بودن از پروردگار است و اثری است که از آن جدا نیست و به طور مسلم آتش محرومیت از دیدار حق از آتش دوزخ هم سوزان تر است .

ادامه دارد...............                   التماس دعا

منهاج

وَ ما یُکَذِبُ بِهِ اِلا کُلُ مُعتَدٍ اَثیمٍ                  یعنی ریشه انکار قیامت منطق و تفکر و استدلال نیست بلکه افرادی می خواهند پیوسته به تجاوز ها ادامه دهند و در گناه غوطه ور باشند منکر قیامت می شوند آن ها می خواهند بدون هیچ گونه احساس مسئولیت و به گمان خود در نهایت آزادی (دوری از هر گونه فشار و ناراحتی و عذاب وجدان )به زشتکاری ها ادامه دهند . این همان چیزی است که در آیه ۵ سوره قیامت آمده  بل یرید الانسان لیفجر امامه

بلکه انسان می خواهد راه فجور پیش گیرد لذا قیامت را تکذیب می کند.(سپس به درستی که هر آینه وارد می شوند دوزخ را .سپس یقال گفته می شود این همان چیزی است که آن را تمذیب می کردید)

به این ترتیب همان طور که عقیده در عمل اثر می گذارد اعمال آلوده نیز در شکل بندی عقاید اثر می گذارد . آیه بعد به سومین وصف منکران قیامت اشاره کرده می افزاید :هنگامی که آیات ما بر او خوانده می شود می گوید این همان افسانه ها و مطالب بی اساس پیشینیان است .